FATSA'DA İŞKENCE

Ülke genelinde olduğu gibi, Fatsa'da da toplumun her kesimine ve her yaş grubuna işkence yapılmıştır.

Fatsa'da işkence olayının yoğun bir şekilde sürdürülmesinin tarihi 11 Temmuz 1980 “nokta operasyonu”dur. Bu operasyon ile birlikte sistemli olarak işkence, devlet güçleriyle birlikte sivil faşistler ve maskeli muhbirlerce sürdürülmeye başlanılmıştır. İşkence ve işkenceciler devletin değişik kademelerindeki yetkililerce korunmuş, bizzat teşvik edilmiştir. İşkenceciler böylece yüreklendirilmiştir.

12 Eylül'le birlikte bu işkenceler, daha pervasızca sürdürülmeye başlanmıştır. Köylerdeki okullar, sağlık ocakları, camiler, işkencehanelere dönüştürülmüş, her köye karakollar kurulmuş, her yaş grubundan insanlar işkence tezgahlarından geçirilmeye başlanmıştır. Köy okullarına komandolarca kurulan karakollar, halkı canından bezdirmiş ve göç olayı başlamıştır.Köy meydanlarında kadın, çocuk, ihtiyar, genç demeden toplu dayaklar atılmıştır. İlçe merkezinde ise insanlar evlerinden, iş yerlerinden alınarak işkenceye tabi tutulmuş; kimi kez ise, buna hiç gerek duyulmadan evinde çocuklarının, ailesinin gözleri önünde ya da iş yerinde mesai arkadaşlarının yanında işkence görmüşlerdir. Jandarma ve polis karakolları işkence yapılan merkezler haline dönüştürülmüştür. Emniyet bekçisi Beytullah TANRIVERDİ 29 Kasım 1983 tarihinde mahkemede yaptığı anlatımda şöyle diyor:

“... karakolda dayak vardır, fakat elektrik verilmiyordu.”
Karakolda işkence yapıldığını gizlemeye çalışmasına rağmen bir bekçi bile dayak atıldığını kabul etmek zorunda kalmıştır.

Sadi EKİZ İşkencecilerce Kurşuna Dizildi, Şerafettin TIRIÇ İşkencede Can Verdi

“Nokta Operasyonu” ve 12 Eylül sonrasında Fatsa ve çevresinde 10.000'in üzerinde insan işkenceden geçirilmiştir. Hatta, Fatsa'da jandarma, polis ve maskeli muhbirlerce adam öldürmek meşru hale dönüşmüştür.

Örneğin:
30.10.1980 tarihinde Fatsa-Çullu Tepesinde Sadi EKİZ isimli devrimci arkadaşımız, halkın gözleri önünde kurşuna dizilmiştir.

Fatsa-Evkaf mahallesinde akli dengesi yerinde olmayan bir vatandaş jandarmaca öldürülmüştür.

11.7.1980 “Nokta Operasyonu” günü Çamaş-Sanyakup köyünde AP'li Ali HEKİM isimli 40 yaşlarındaki bir vatandaş bahçesinde hayvan otlatırken, jandarmalar tarafından öldürüldü. Ve bu öldürmenin akşamı TRT'den “Gölköy ilçesi Devrimci Yol Örgütü sorumlusu öldürüldü” diye haber verildi.

Yine Fatsa “Nokta Operasyonu” döneminde Almanya'da işçi olarak çalışmakta olup, yıllık izne gelen Resul ÖZYÜREK, kendi köyü olan Tepecik köyünde jandarmalar tarafından öldürüldü.

Yine Kayaköyünde ilkokul öğrencisi 10 yaşındaki kız çocuğu okulda bulunduğu sırada açılan ateş sonucu jandarmalar tarafından öldürüldü.
Ahmet Cevat GÜNEY gözaltına alınmış olmasına karşın, operasyon komutanı Abdurrahman KARAAHMETOĞLU'nun emri üzerine komandolarca vurularak yaralandı. Bu olayların sorumluları bugüne kadar araştırılıp, sorulup bulunmamıştır.

Bu tür gelişmeler karşısında yetkililerin verdikleri demeçler, davamızın iddianamesini hazırlayan Askeri Savcı Bnb. Halit CENGİZ'in bu olaylar karşısındaki tavrı, Fatsa'da yapılan işkenceleri kimlerin desteklediğini ve yaptığını gösteriyor.

Halit CENGİZ, polislerce katledilen Sadi EKİZ isimli devrimcinin dosyası önüne geldiğinde “soruşturmaya yer olmadığına dair” karara varırken, şöyle diyordu: “Polisler infiale kapılarak...” hiç soruşturma yapmadan işkencecileri aklıyordu!....

İşte, işkenceciler ve öldürme olayları böylesine geçiştiriliyor ve korunuyordu.

Fatsa’da işkencede öldürülenlerden biri de Şerafettin TIRIÇ'dır. Şerafettin TIRIÇ, daha önce katledilen Şehittin TIRIÇ'ın kardeşi olduğu için işkenceye alınmış ve canlı olarak gittiği karakoldan ancak cenazesi çıkmıştır.

Fatsa ve çevresinde yapılan operasyonlara, sivil faşistler maskeli muhbir olarak katılmışlardır. Bunlar, sorgulamalara da katılarak, siyasi kimliği olsun olmasın her gözaltına alınan insana işkence yapmışlardır. Polis ya da jandarmada yapılan hazırlık soruşturmalarında sivil faşistler, sorgulamalarda bulunmuşlar ve yapılan sorgulamaları yönetmişlerdir.

Kamu tanığı Cevat ÇAMAŞ'ın 19.10.1983 tarihindeki mahkemedeki anlatımı bunun en çarpıcı örneğidir.

Fatsa'da kamu tanıkları bile işkenceye tabi tutulmuştur. 25.10.1983 tarihindeki mahkemedeki anlatımlarında Ahmet ARMUTLU, İzzet ARMUTLU, Cemal ARMUTLU, Mehmet ARMUTLU; 7.12.1983 tarihinde Kılıçlı köyü muhtarı Remzi DURAN da mahkemedeki anlatım da, yapılan bu baskı ve işkenceleri açıklamaktadır.

İnsanlar yalnızca Fatsa'da yaşadıkları için bile işkenceden geçirilmiştir. Örnek mi? Nazım YAHŞİ 26.11.1983 tarihinde mahkemede yaptığı anlatımda, bunu çok açık biçimde açıklamakta ve kendisine neden işkence yapıldığını net olarak ortaya koymaktadır. Kamu tanığı Yaşar YADIK, 1.11.1983 tarihinde mahkemede yaptığı anlatımda tanıklara uygulanan işkence örneklerini açıklamıştır.

Davamız sanıklarına işkenceler öylesine yoğun uygulanmıştır ki, aradan yıllar geçmiş olmasına karşın,1983 yılında Amasya Askeri Hastanesi'nde, üzerinde hala işkence izleri taşıyan 69 kişiye verilen rapor çarpıcı bir örnektir.

İşkence Görenlerden Rapor Alanlar
 

1- Ali Işık 
2- Cemal Gümüş 
3- Ahmet Cevat Güney 
4- Mehmet Erkoç 
5- Feridun Ekiz 
6- Yüksel Durmuş 
7- İhsan Demir 
8-Yaşar Durmuş 
9- Necmi Çelik 
10-Sezai Cesur 
11-Nadir Çimen
12- Cemalettin Büyükarslan
13- Asım Arı
14- Celal Aslan
15- Gündoğan Arslantürk
16- İlhami Atabay
17- Süleyman Aslan
18- Bayram Türkmen		 19- Yılmaz Topallı
20-Hüseyin Tokbaş
21- Muharrem Sezgin
22- Ömer Şaduman
23-Ali Özcan 
24-Ahmet Özdemir
25-Zati Yücel Özel 
26- Mustafa Özcan
27-Bahattin Oğuzeş 
28- Halis Köroğlu
29-Fahrettin Kum
30- Hikmet Karakuş
31- Mehmet Keskin
32- Salih Köse
33- Mehmet Ak
34- Pertev Aksakal
35- Hasan Işık		 36- Mehmet Gül
37- Yaşar Genç
38- Mahir Eni 
39- Mustafa Duran
40- Hasan Demir
41- Ali Rıza Demirci 
42- Muharrem Canbaz
43- Mustafa Ciğerci 
44- Nedim Çullu
45- Hayati Bölükbaş 
46- Saim Bölükbaş
47- Yaşar Ateş
48- Aslan Aslan
49- Sebahattin Akyazı
50- Faruk Acet
51- Cemat Aslan
52- Hacı Ali Tatlıelma		 53- Mustafa Türkmen
54- Hasan Talu
55- Saim Şen
56- Ahmet Sünni
57- Ömer Özcan
58- Aydın Oral
59- Muammer Öztürk
60- Nihat Özcan
61- Cemal Meydan
62- Ömer Kayrak
63- Mehmet Karaman
64- Mustafa Karakuş
65- Mahmut Keskin
66- Zekeriya İnan
67- Mehmet Ay
68- Ahmet Aktaş
69- Mustafa Tatlıelma

İşkence gören sanık sayısı yukarıda isimlerini sıraladığımız insanlarla sınırlı değildir. Kimi insanlar, polis hazırlık soruşturmaları sonucunda götürdükleri işkencelerin tespiti için dilekçeler vermiş, bu dilekçeler yanıtsız bırakılarak hastanelere sevk edilmemişler, kimileri ise, hastanelere sevk edilmiş olmalarına karşın doktorlar, mevcut koşulların yılgınlığı dolayısıyla rapor vermemişler; verememişlerdir. Bu konuyu, 4. Kolordu Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Savcısı Alb. Nurettin SOYER, Cumhuriyet Gazetesinde yayınlanan anılarında çarpıcı biçimde ortaya koymaktadır.

“... Bir gün bir tutuklu polisle gelmiş... Gülhane'de sağlam raporu vermişler. Adam koltuk değneği ile yürüyor, ama sağlam raporu vermişler.. aklım durdu. Bunlar nasıl baskı?...”(Cumhuriyet, 26.9.l987)
İşkencehanelerde komaya giren kimi arkadaşlarımız zorunlu olarak hastaneye kaldırılmış, doktorlar kendilerine yapılan baskıdan dolayı arkadaşlar hakkında doğruları yansıtan raporlar tanzim edememiş ya da etmemişlerdir. Bu arkadaşlarımızın hastaneye sevk edilmeleri hakkında “Apandisitten sevk edilmiştir” ya da buna benzer inandırıcı olmayan gerekçeler göstermişlerdir; ancak aradan yıllar geçmiş olmasına karşın, bu arkadaşların apanidisitten hiç bir rahatsızlıkları olmamıştır.
3216 Sayılı Yasa'nın 1985 yılında yasalaşmasıyla (yürürlüğe girmesiyle), 1980 yılında yapımına başlanan Fatsa Kur'an Kursu insanlarla doldurulmaya başlanmıştır. Dini eğitim amacıyla kurulduğu söylenen Kur'an Kursu'nda uzun süre insanların işkencede attıkları çığlıklar yükselmiştir. “Nokta Operasyonu” ile birlikte Fatsa’da eğitim kurumları ve işyerleri işkence merkezlerine dönüşmüş, yüzlerce, binlerce insan işkence tezgahlarından geçirilmiştir. Fatsa Devrimci Yol iddianamesini hazırlayan kimi Askeri Savcılar da bu işkenceleri bizzat teşvik etmiş, işkencelerin böylesine yoğun ve yaygın kullanılmasını rüşvet yiyebilmenin bir aracı olarak kullanmışlardır. Zanlılardan ifadeye almaya yukarıda anılan işkencehanelere gelmişler, polisin yada yetkili işkencecilerin huzurunda ifade almışlar, almaya çalışmışlardır. Amasya 3’Nolu Askeri Cezaevinde ifade alırken bile, işkenceyi tehdit unsuru olarak kullanıp; sanıkları “yeniden polisin eline gitmek istemiyorsan, akıllı davranırsın” vb. sözler sarfederek, özgür iradeleri ile anlatımlarda bulunmalarını engellemişler; hatta, kimi arkadaşlara hakaret etmişlerdir. İstedikleri doğrultuda anlatımda bulunulmadığı takdirde “hücreye attıracakları” tehdidinde bulunmuşlar, böylece baskının bir başka biçimini uygulamışlardır.

Fatsa ve çevresinde yoğun işkencelerin başını çeken kimi isimleri Fatsa halkı unutmayacaktır. İsmini tespit edebildiğimiz işkenceciler şunlardır:
 

Fatsa'da İşkence Yapan Bazı Görevliler :
1- Mustafa Yayla (Başkomiser)
2- Tuncer Mekik (Polis)
3- Yemen Türkkan (Polis)
4- Ali Ay (Polis)
5- Kemal Şahin (Emniyet Amiri)
6- Niyazi Tozkoparan (Polis)
7- Fikri Utku (Polis)
8- Orhan Katık (Polis)
9-  Baki Merdan (Fatsa ilçe J.Bl. Komutanı-Yüzbaşı) 
10-Satılmış Çeçen (Polis)
11-  Abdurrahman ğmetoğlu (Yüzbaşı-Komando) 
12-  Haşim Tabak ( Başçavuş) 
13- Ahmet Kıyak (Başçavuş)
14-Bünyamin Duman (J.Astsubay Çavuş)
15- Ahmet Öz (J.Ast.Kd.Üst Çavuş)
16-  Osman Talat (Uzman Çavuş) 
17- Hüseyin Mısırlıoğlu (Polis)
18- Fevzi Akar (Polis)
19-  Muzaffer Koçak (Emniyet Bekçisi) 
20- Ali Elbük (J.Astsubay)
21- Üsteğmen Ali (Bolu Tugayından olup, geçici operasyon timinde)
22- Asteğmen Refık (aynı timden)
23- Sıtkı Şahin (Polis)
24- Nabi Karakoç (Polis)
25-Fuat Şendereli (Astsubay)
26-  Hüseyin Baştepe (Astsubay) 
27- Ersarı Topaloğlu (Üsteğmen)
28- Göksel Bakır (J.Uzman Çavuş)
29-  Zeynel Abidin Aksoy (Ordu ili Emniyet Müdürü) 
30- Bekir....... (Polis memuru Ordu'da görevli)
31- Hüseyin Katkas (Komser Muv.)

Fatsa'da İşkenceye Katılan Sivil Faşistler
Fatsa ve çevresinde halka işkence yapan ve bizzat polis hazırlık soruşturmalarına katılan maskeli-maskesiz muhbirlik görevi yapan faşistler şunlardır :
 
1-”Fırtına” lakabıyla tanınan Mehmet Çetin (Çavuşbaşı köyü) 
2-  Hayri Demircan (Çavuşbaşı Köyünden) 
3-  Zülfü Demircan (Çavuşbaşı KtSyünden) 
4-  İlhami Çelik (Çavuşbâşı Köyünden) 
5-  Münir Bölükbaş (Çavuşbaşı KfSyünden) 
6-  Mehmet Çelik (Çavuşbaşı Köyünden Ömer oğlu ) 
7-  Mehmet Çelik (Çavuşbaşı Köyünden Hasbi oğlu ) 
8- Sinan Bölükbaş ( Çavuşbaşı Köyünden )
9-  Lütfü Sade ( Çamaş-Sarıyakup Köyünden) 
10-Ali Çelik (Çamaş)
11- Bahri Şahin (Çamaş- Ürmeli Köyünden )
12- Celal Çelik (Çamaş)
13-  Mustafa Ferman (Çamaş-Sakargeriş Köyünden) 
14-  Osman Yeşilduman (Çamaş-Sakargeriş Köyünden) 
15- Ahmet Yılmaz (Çamaş-Edirli Köyünden)
16- Ahmet Şahin (Çamaş-Akköyden)
17-  Ahmet Aktaş (Çamaş - Edirli Köyü-Şakir oğlu) 
18- Cemal Çetin ( Çamaş)		 19-  M.Cemal Topuz ( Çamaş- Sarıyakup köyünden) 
20- Sezai Çelik (Çamaş) 21- Selahattin Çelik (Çamaş)
22-  Fahrettin Demir (Bağlarca Köyünden) 
23-  D.Mehmet İnal (Yeni Yurt Köyünden) 
24- Fevzi Keskin (Yeni Yurt Köyünden)
25- Musavvat Dervişoğlu (Fatsa-Merkez)
26-  Cihan Baygın (Aşağıtepe Köyünden) 
27- Cevat Taşan (Meşebükü Köyünden)
28-  Yaşar Topal (Çamaş) 
29- Osman Erkoç (Çamaş)
30- Sebahattin Turan (Gölköy)
31- Ahmet Hoşgönül (Fatsa-Yukarı Ardıç)
32- Yaşar Öztürk ( Çamaş)
33- Recep Ali Sönmez ( Çamaş-Hasancık)
34- Ali Osman Sönmez (Çamaş-Hasancık) 
35- Recep Ali İnoğlu ( Fatsa-Kabakdağı Köyünden. Aslancami’de ve şehir merkezinde
muhbirlik yaptı; işkencelere katıldı.)
36- M.Ali Sönmez (Fatsa)

Aybastı'da Resmi Görevli Olup İşkenceye Katılanlar

1- Mustafa Karatan (Yüzbaşı)
2- Osman Yalacı (Astsubay Başçavuş)
3- İsa Yayla ( Uzman Çavuş)
4- Mustafa Çil (Balıkesirli -Kom.Mv.)
5- Turgut Turan (Polis memuru )
6- Satılmış Çeçen ( Polis memuru)
7-  İbrahim.......... (Polis, “parmak yiyen İsa” lakabıyla tanınır)
8- Ahmet....... ...(Polis memuru)
 

Aybastı'da İşkenceye Katılan Siviller
1-Salih Yaman
2- Selahattin Yaman
3- Suadi Tataroğlu
4-  Osman Demirkan (Mahkemede sorguya katıldığını itiraf etti)
5- Necati Kaya (Gölköy'lü)
6-  Gürel Altuntaş
7-  Necati Karayün
8-  Kemal Çalgıcı
9- Zihni Alacalar

Ünye'de İşkenceye Katılan Resmi Görevliler

1-  Ferit Sucuka (Asteğmen)
2-  Ramazan Kartlak (Başçavuş)
3-  Adil Çelenk ( Polis Memuru)
4-  Ahmet Ünal (Polis Memuru)
5-  Atalay Çelik ( Komiser, hakkında dava açıldı.)
6- Hüseyin Yılmaz ( Polis Memuru)
7- Halim Sarı (Polis Memuru)
8- Halil Kural ( Komiser)

Gölköy'de İşkenceye katılanlar

1- Hüseyin Baştepe (Başçavuş)
2-  Fuat Çandereli (Astsubay Başçavuş)
3- Ersan Topaloğlu (Teğmen)
4-  Engin Kater (Yüzbaşı)
5- Sıtkı Şahin ( Komiser)
6- Nabi Karakuş (Polis Memuru)
İşkence emrini verenleri, işkence yapanları, işkenceye destek olan yürütme, yasama ve yargı erki içinde görevli olanları burada lanetliyoruz.........

PİŞMANLIK YASASI, İNSANİ DEĞERLERE SALDIRIDIR
Fatsa Devrimci Yol Savunması