"Fe-in tevelev Fe- kul hasbiyallâhü Lâ ilâhe illâ hü, aleyhi tevekkeltü ve Huve Rabbül - arşil aziyim."

"Eğer yüz çevirirlerse, onlara deki: "Bana Allah yeter. Ondan başka tapılacak ilah yoktur. Ancak ona güvenip bağlandım. Ve o büyük arşın sahibi Rabbimdir".

        Peygamberler, ne zaman toplumcul evrimin ağdalı-karmaşık akışından başları dara düşse; kendi çağlarında tarihsel determinizmin en yüksek ifadesi olan (binlerce yıllık kutsallık geleneklerinin kabuğu içinde de bulunsa bilim ve bilgi yüklü olan) "Allah" yorumculuğuna sığınırlardı. Tıpkı modern sosyal devrimcilerin sıkıştıkça "Bize tarihsel determinizm yeter !" deyip demir çarık demir asa bilim - devrim görevlerinde daha fazla yoğunlaştıkları gibi. Çünkü antik peygamberler de kendi ölçülerinde tarihsel devrim görevleriyle müjdelenmiş idiler. Ve tarihsel devrimler en temelde üretici güçler determinizmiyle işleyen komüncül kollektif aksiyonlu insanın, kutsallaşmış (medeniyete geçiş: sınıflı topluma parçalanış) haliydi.
        Kutsallaştırma prosesi de insanlık tarihinin açılıp kapanan ama birbirlerini aşamayan üretici güçler cycle'larına: kendilerini yeniden üretiş devirdaimlerine uyar:

Kutsallaştırma gidişinin son halkasında, son peygamber, son (veda) hutbesinde şöyle seslenir: "Ey insanlar! Bugünleriniz nasıl kutsal bir gün ise, bu aylarınız nasıl kutsal bir ay ise, bu şehrimiz Mekke nasıl mübarek bir şehir ise, canlarınız, mallarınız, namuslarınız da öyle kutsaldır, hertürlü tecavüzden korunmuştur."

        Kutsallaştırmanın ilk halkası olan Totemizmde de böyledir: Komün, Totemi'ni kutsallaştırıp o'nu kendi ruhu üzerinde egemenleştirirken, aynı zamanda kan teşkilatlarını - üretici güçleriyle birlikte her şeyini; insanını da kutsallaştırıyordu. Toplum biçimleri geliştikçe kutsallaştırma üretici güçlere yansıdı ama hep aynı temellere uymadan edemedi. Binlerce, onbinlerce yıl sonra bile aynı temeller; açılarak, genişleyerek, tanınmaz boyutlara gelecek ölçülerde de olsa son peygamberin tutumunda böyle dilleniyordu...

        GİRİŞ

        Konumuz; " Din "; üzerinde en çok spekülasyon: düşünce vurgunculuğu yapılan alan! Oysa tam tersi olması gerekir: öyleyse bilimin en çok kılıç kuşanması gereken alanlardan birisi de din konusu olmalıdır. Bu yüzden bu alanda "İdeoloji" ve "politika" sökemez, sökememelidir. O yavanlıklar ancak bilim ateşiyle durdurulup dönüştürülebilir.
        Meselemiz hiç de İkincil-üçüncül kategoriden bir iş sayılamaz. Çünkü din konusu, sadece toplumun çatısında tıkırdayan bir kültür meselesi değil, insan beyninde düşünce mekanizmalarında işleyen adeta sistemleşmiş canlı bir düşünce biçimidir. Ve insan beyninde kolayca sökülüp atılamayacak derinliklere yapışmış köklere sahiptir.
        Söküldü sanıldığı yerde, başka bir nesnenin veya konunun Fetişe edilişine: tapımına dönüşmüştür: İnsan şuuru kendisini bilemedikçe ne maddi nesnelerin ne de manevi konuların fetişizmini (tapıncını) aşamaz.
        İnsan toplumunun gidişine göre daha maddi daha manevi tapınışlar öne çıkmaktan geri durmazlar. Ama bu öne çıkışlar daima insan zihninin işleyiş yasalarına etle tırnak gibi bağlı gelişirler. Çünkü insan üretici gücü toplumsal kanunlarla işlerken, herşey insanın beyin aynasında yansımakla kalmaz; o yansımalar yeniden topluma dönerken etki tepkilerde insan zihni ve toplum, kuşaklar boyunca sürüp giden gelenek göreneklerini oluştururlar. Ve onlar kolay aşılıp - kazınamaz.
        İnsan toplumu ve düşünüş sistemi, hasbel kader tesadüfi olarak tanrısallaştırmalara kapılmadığı gibi; "Matah" fetişizmine veya nesnelerin tapıncına, illüzyonlarına da öyle gelişigüzel düşmez veya düşürülemez. Başta toplumsal gidiş kanunları etkin bulunur. Her kişide ayrı ayrı yansıyan düşünce işleyişi de, kendi başlarına ayrı birer dünyadır. Ve ayrı bir uzmanlık alanı oluşturur. Fakat toplumsal yasaların işleyişlerinden hayat buldukları için son zerrelerine kadar toplumsaldırlar. Ve kanunumuz içine girerler.
        "Tutkular" insanı yeniden ve yeniden öldürüp diriltebilirler. Bu sadece toplumsal değil, aynı zamanda zihinseldir de.
        Modern çağda "Matahlar"ın veya daha geniş anlamda nesnelerin manevi konuların tapınçları aşılmış gibi dururlar. Tarihsel devrimlere kıyasla sosyal devrimler, eski uykuda gezer, şuursuzluktan veya altşuura atılışlarından ve yıkımlarından kurtulmuş sayılırlar. Bilinç ve teşkilatlanma geliştiği ölçüde matahların fetişizmi de aşılır elbet. Ama kutsallaştırmanın öyküsü bitmiş görünmüyor.
        İnsanlığın sosyalizmi yakaladığı günümüzdeki aşamasında bile; "sovyet" insanlarının ölümleri bahasına "duvar"ları aşmaya çalışması, sadece kapitalizmin yarattığı tüketim illizyonlarıyla (kabaca) açıklandığında bile, insan şuurunun hâlâ matah ve nesnelerin tapıncını aşamadığı ortaya çıkar.
        Maddiyatın maneviyatı ezişi ve tüketişi sürmektedir. Demek modern proletarya da, modern büyük-küçük burjuvalar gibi nesnelerin tapıncının potansiyel tehditi ve tehlikesi altında bulunur. Konu bu kadar ciddi ve ebedi gibi görünmektedir. Stalin ve Mao'ların saraylara taşınmakta gecikmeyişleri tesadüf sayılabilir mi? İrice "Markisist - Leninistler" böyle yaparsa, ufakları kimbilir neler yapmazlar?
        "Tapınçlar" konusu doğrudan kutsallaştırma prosesine ve insan zihninin işleyiş yasalarına bağlıdır. Burada ikincisine giremeyeceğiz. O apayrı ele alınacak başlı başına bir alandır. Fakat dolayısıyla eğilmiş olacağız. Çünkü her ikisi de bir arada bulunur; toplum ve kişi gibi....
        İnsan toplumu da, canlı türlerinin gelişim kanunları benzeri kendi kanunlarına uyar. Ancak o kanunların kökleri çok derinlerde kaldığı ve büyük sansürlerde toplum biçimleri katmanları altında gömülüp kaldığı için insan toplumunun gidiş kanunlarının olabileceği bile önemsenmedi ve asla kavranmadı. Tarihte hiçbir gidiş kanunu bulunmadığı iddialarına dek sapıldı.
        Oysa üzerinde hiç durulmak istenmeyen, insan toplumunun doğadan gelme, ilk doğal ham pırlantası: çekirdeği olan Komüncül Toplum, tarihin bütün kilitlerini açabilecek BİRİCİK anahtardır. Çünkü en ilk temel çekirdek olması itibariyle, toplum biçimlerinin bütün gelişimi kanunlarını kendi içinde saklar.

        1- İnsan Toplumunun Komün temelinde parçalanış ve derleniş (kendisini yeniden üretme) yasası:
        Toplum biçimleri sürekli olarak komün çekirdeği temelinde parçalanışa ve toplanışa uğrayarak kendisini yeniden üretir. Parçalayıncı ve derleyici rol oynamış görünen tarihsel ve sosyal devrimler de; onlardan çıkagelmiş sınıflı toplum medeniyetleri ve rejimleri de aynı temellerden kalkarak hep komün temelllerini yeniden üretmek uğruna açılıp kapanırlar.
        Bu yüzden o devrimlerin ve rejimlerin liderleri de birbirlerine paralelleşirler. Birtek (aynı) akışın sonucu olurlar.
        Toplumun parçalanışları, sosyal sınıflar, tabakalar, zümreler, kişiler yönünde artarak sürerken, toplumun insanlık ölçüsünde kollektif derlenişi de artarak sürer. İkinci büyük savaştan sonra, görünür-görünmez parolaların hep "Bir tek Dünya" parolalarında ifade buluşu tesadüf değildir; demek parçalanışın ölçüleri evrencil boyutlara ulaştıkça derlenişin ölçüleri de bir tek insanlık kollektivizmini vurgulamak zorunda kalır.
        Toplumun parçalanış ve derleniş yasasının sebebi nedir? Bu yasayı da güden daha temelli yasalar var mıdır?
        Evet! bunun en genel sebebi, toplumun ilk çekirdeğinde yer alan yasaları aşamamak zaruretlerinden kaynak alır.
        Bunlar üretici güçler'dir.

        2- İnsan toplumunun üretici Güçler Yasası:
        Komün çekirdeği her yanından sımsıkıca birbirine bağlı, birbirinsiz olamayan üretici güçlerle örülü biçimde doğal bir gelişimle oluşmuştur.

        Üretici Güçler:
        İnsan ve Tarih (gelenek-görenek) üretici güçleri manevidirler. Ama maddi olan Teknik ve Coğrafya üretici güçleriyle DENK işlerler.
        Denk: matematiksel işlemekle birlikte içlerinde en aktif ve canlı olanı insandır. Çünkü bilinç gelişimiyle hepsinden ayrılır.. Fakat bu denk işleyişi değiştirmez, sadece üretici güçler yasasının bilinçle güdülüşünü insanın eline vermeyi sonuna dek ister. Bu da denk gidişlerinin icabındarı başka bir şey değildir. Üretici güçlerden herhangi birisi abartıldı mı denklemcil (cebirsel) gidiş bozulur ve irili ufaklı krizlerle bu bozukluk kendisini ifade etmeye başlar; devrimlerle düzeltmeye kadar ulaşır...
        Parçalanma ve derlenme yasası tarihsel ve sosyal devrimler yasalarıyla yürür. Ancak bu yasaların da temelinde asıl üretici güçler yasası yer alır.
        Bu yüzden insan toplumu dağılıp yozlaşmayı ilanihayet: sonuna dek sürdüremez. Üretici güçler, kendilerini veya biçimini verdikleri veya özünü oluşturdukları toplumu yeniden üretmek üzere yeni ve daha kaliteli bir aşama için derlenip tohumlanırlar.
        Üretici güçler, evrenseli fethetmek ve insan bilinciyle güdülmek üzere "Bir tek Dünya" yayılışını ve derlenişini isterler.

        3- Üretici Güçlerin DENK'liği veya birbirlerini aşamayış yasası:
        Üretici güçler, birbirleriyle diyalektik çelişki ve yarış içerisindedirler. Ama birbirlerini baltalayarak aşamazlar; hiçe sayamazlar.
        Kimi zaman birbirlerinin altına-üstüne-arkasına-önüne düşmeleri yüzeysel ve yanıltıcıdır.
        Henüz insan bilinciyle kendi kanunlarına uygun biçimde güdülemeyişlerinden; kendiliğinden, akışları henüz insan bilincinde, onların kanunları bakımından, kesin hatlarıyla oluşamadığı için, bunu oluşturmak üzere yarışırca-çekişerek akarlar.
        a- İnsan üretici gücü, toplum ve kişi diyalektiğiyle dinamizm bularak, tekniği ve coğrafyayı işleyip geliştirirler. Teknik ve coğrafya da insanı, toplum ve kişi diyalektiği içinde belirleyip determine eder.
        Ama ne toplum kişiyi ne de kişi toplumu sonuna dek hiçe sayıp aşamazlar. Onlar da kendi içlerinde denk cebirsel akarlar.
        Kişi: indüvüvalizm, kapitalizmle birlikte urlaştırılıp dahhameleştirilmeye çalışılmıştır. Bunun kökü 7000 yıl öncelere tefeci bezirganlığın Filizlenişlerine dek uzanır. Kişi toplumu hiçe saydıkça toplum tarihsel ve sosyal devrimlerle kendi gücünü yeniden ve yeniden oluşturmayı başarmıştır.
        Komün çağındaysa kişi yok gibidir. İnsan üretici gücü tümden toplumdan ibaretmiş gibi görünür.
        Bu yanıltıcıdır. Kişiler, toplumun en küçük yansımaları olsalar da kendi başlarına ayrı birer dünyacıklardır. Ve toplum kişilerle dinamizmi bulur. Toplum kişiyi aşarsa, sorusu bile saçmadır. Toplum kendi dinamizmini kendi eliyle öldürmüş olur. Veya bunu zaten insan üreyimi ve üretimi bakımından sonuna dek yapamaz. Kişi de toplumunu aşamaz. Kişinin toplumu aşması yeni bir toplum biçimini önermesiyle olur ki konumuz o değil ; kişinin toplumu veya toplumun kişiyi hiçe saymasıdır. Kişilerin toplumlarını hiçe sayışları antik tarihte yoğunlaştıkça o medeniyetler ve kentler yok oldular. Bu emperyalist dünya için de söz konusudur. Emperyalizmin anavatanlarında hâlâ hazır yiyicilikle yaşaması dünya çapullarına bağlıdır. Fakat bu ilanihayet süremez.
        Özetle kişi toplumu, toplum kişiyi baltalayıp hiçe saydıkça, insan üretici gücü inmelenir ve teknik-coğrafya üretici güçlerini realize edemez; üreyim ve üretimi de felç etmeye başlar...
        b-) Teknik üretici gücü insan ve coğrafya üretici güçlerini sonuna dek baltalayıp hiçe indiremez. Çünkü kendisini realize eden insandır. Kaynağı ise doğa coğrafya üretici gücü alarak doğadır. O halde tekniğin ve kişi mülkiyetinin urlaştırılması evrenselleşmelerinin sonuna kadardır: toplumsallaştırılıp sömürülecek doğa ve toplum parçası kalmayınca binilen dalın kesildiği çıplacık herkesçe görülmüş olâcaktır. Ki zıttına atlayış o denli evrenselce yaman gelir. Önceden ayılmak gerekir.
        Ve bütün bu örgülerin sözgelimi alınyazısı, ilk insan çekirdeğinin onbinlerce yıllık gidişiyle oluşmuş komüncül yapısına dayanır. İnsan toplumu'nun kendisini (parçalanıp-derlenerek) yeniden üretişi bu yüzden o ilk çekirdek temellerinden ayrılamaz. O'nu anlayamayışımız, henüz ağacın endamına - dal yaprak ve meyvelerine takılı kalıp tohumunu önemsemeyen bencil çocukluğumuzdandır. Ayılmamız da o derecede yaman gelecektir...

        4- İnsan Toplumu'nun Tarihsel ve Sosyal Devrimler Yasaları:
        İnsanlık tarihinin ilerleyişi devrimlerle olur. 6500 yıllık Antik Tarih saat düzenliliğinde şaşmayan tarihsel devrimlerle ilerlemiştir. 500 yıldır süren modern tarih daha bilinçli sosyal devrimlerle ilerliyor.
        Tarihsel devrimler, doğrudan komün ve komün gelenekleri gücüyle gerçekleşmiştir. Sosyal devrimler, komüncül temellerin bir açılımı ve yeniden üretilmiş biçimi olan modern devrimci sosyal sınıflarla ve halklarla gerçekleşmiştir. Ve bu yüzden daima ilk doğuşları kollektivizmin potasında hayat bulmuştur. Eksiklikleri de daima kollektivizmin geliştirilmesiyle giderilmek zorunda kalmıştır.
        Tarihsel ve Sosyal Devrimler yasasının temelinde yine aynı üretici güçler yasası bulunur: Üretici güçler kendilerini kuşatan mülkiyet biçimlerini dar veya zincire vurmuş bulduklarında yenilerini yumuıtlayıp geliştirirler ve vakti gelince yavrularlar...
        Ama daima hatırda tutulmalıdır ki bütün bu gelişimler, o ilk insanlık tohumu çekirdeği temelinde; o temellerin yeniden üretilmesi biçiminde olur. Ve orada insan, üretici güçler içerisinde en aktif olanıdır, çünkü üretici güçlerin yukarıda andığımız bütün çelişki ve gelişimlerine bilinç ve alt bilinciyle sentezcil tepki verir...
        İşte konumuzu bu yasalar çerçevesinde işlemeye çalışacağız.

        Konumuz: "Tarih Tezi"miz ışığında kutsallaştırma prosesinin son halkası olan: "Allah" "Peygamber" "Kitap"tır.
        Morgan'ın araştırmalarından çıkan tarih öncesi biliminden 1877'den beri Komün üzerine bir asırdır yapılan ve o derecede de karıştırıcı olan uzman araştırmaları gibi; kutsallaştırma üzerine de onlarca yıldır süren uzman etüdleri oldu. Frazer, Kramer, Ceram, Campbbell, Toynbee bunların en göze batanları.
        Bu alanda da birikim bilimi dağlar kadar birikti durdu. Ama tasnif edici gidiş kanunlarını arayan bir çalışma ortalarda görünmüyor.
        Oysa toplumsal gidiş tümlüğüyle gözönünde tutulmadan kutsallaştırma prosesi aydınlanamaz. Kutsallaştırma gidişi de tümden bilince çıkarılamadan onun son halkası olan tektanrıcılığı örten perdeler aralanamaz.
        Konfüzyonizm: kafa karışıklığı yabana atılır cinsten değildir. Teoride devrimi öngörür.
        Sosyal devrimler kültürel devrimlere tramplen olur; doğrudur. Ama sosyal devrimler de, aslında kültürel eğitsel-hukuksal ve benzeri devrimlerin stratejilerini içinde barındıran engin teorik (kültürel) devrimler gerçekleşmeden sağlamca doğamaz ve ayakları üzerinde yürüyemezler.

        "Allah"ı doğru dürüst çağrışımız şunun şurası Hz. Muhammed'den beridir. Oysa ilk Allahlar, insanlığın neredeyse doğuşundan beridir. Ve değişegelirler.
        1- Demek bir kutsallaştırma prosesi sözkonusudur. Totemizm'e kadar uzanır.
        İnsan toplumu, içinde doğup geliştiği evreni yorumlamayı bile düşünemeden, doğrudan doğruya doğanın çocuğu olarak geliştiği anda kendisini kutsallaştırma gidişinin beşiğinde bulmuştur.
        Ama yine de, insanın düşünmeden tasarlamadan yaşadığı bu kutsallaştırma davranışı totemcilik, kendi evriminin veya evreninin kendiliğinden yorumunu içermiştir.
        İnsan toplumunun ilk totem tanrıları: Ağaçlar ve hayvanlar, insanın nereden geldiğinin ölümsüz belgeleri olmuşlardır. Totemizm ataya inanç dini sayılır.
        İlk ata: doğadır. Demek ilk insan, doğadan gelişini kendiliğinden bir gelişimle ortaya çıkan totem inanışıyla ifade etmiştir. Bunu bilmeden istemeden ama altşuuru geliştikçe yapmıştır.
        Hayvanlar aleminden kopuşmadan bunu yapamazdı. İnsan, hayvandan apayrı bir ruh'a kavuştukça düşüncesi gündelik bellek düzeyinde de olsa gelişmeden yapamadı.
        İlk cinsel yasak, insan toplumuna ve insan beynine düşer düşmez ilk kutsallaştırma gelişimleri başlamış olmalıydı.
        Doğa (bitki ve hayvanlardan oluşan) atalar, ilk totem sentezlerinde kendilerini kesince göstermiş bulunuyorlar. Sonradan bunlar toplum biçimleri gelişip açıldıkça, ana ata, baba ata, kral ata, devletlü-saraylı kral ata tanrılara, hatta sınıf zümre-meslek, yetenek ata tanrılara ve giderek her şeyi yaratıcı bir tek ata tanrıya: Allah'a dönüşmüştür ki bu determinizmin en yüksek ifade tarzıdır. Bundan sonra kendisini bilince çıkarma prosesine dönüşeceğinin işaretlerini verir.
        Konu sanıldığından daha derin köklü ve dal budaklıdır. 200 bin yıl öncelere dek tarihlenebilen Neanderthal: Ateş insanı ölü gömmeyi biliyordu ve ruhlara, ölümden sonra dirime inanıyordu. Demek kutsallaştırma prosesi bu denli gerilere götürülebilir.
        Peki öyleyse neden o kökler, modern insana hiç olmamış gibi görünür?
        2- Bu Büyük Sansür ile gelişmek zorunda kalan sınıflı toplum yüzündendir. Kendini ve tanrısallıklarını yüceltirken, komün'ü ve inanışlarını sonuna dek yoketmeyi bayraklaştırmıştır.
        Bu yaman yokedici-köleleştirici gidiş kendi gücüne denk bir yamanlıkta eski kökleri bilinçlere çıkarıcı ve üretici güçlerin modern gelişimine uygunca yeniden canlandırıcı bir zıttına atlayışı getirmeden durabilir miydi'!
        Kutsallaştırma gidişinin son halkası olan islam medeniyeti'nin tefeci-bezirgan saltanatını bütün kalleşliği ve korkunçluğuyla hortlatan Emeviye çağı, peygamberlerin Allah sistemini hayattan koparıp rafa kaldırdı .Evrencil bezirganlık sömürüsüne kılıf yaptı. Zaten bu yol ile tarihsel devrimleri olmamışsa döndürüşünden beri açılmıştı. Arkadan gelen Abbasiler, Selçuklular, Osmanlılar da aynı proseleri yaşadılar.
         Modern kapitalizm ise, laisizm ile evrensel tefeci bezirganlığın Allah'ını dünyevi iktidarlarından alaşağı etse de, göksel iktidarına dokunamadığı için, o büyük sansür, modern çağda da sürüp gitmiş ezi ve sömürünün aracı haline getirilmiştir. Hele doğulu toplumlarda bu gidiş katmerlenmiştir.
        3- Bu yüzden kutsallaştırmaların kavranışı ertelenmiş, ilk halka ile son halka birbirlerine karışarak seçilemez hale gelmiştir.
        Yine de her şeye rağmen 19'uncu yüzyılın ikinci yarısı ve 20'nci yüzyıl tümlüğü düşünce devrimleri atılımları bakımından verimli oldu. Her alanda birikimler dolup taştı. İş tasnif etmeye kaldı.
        4- Böyle bir tasnifte ilk dikkat çeken nokta, madalyonun iki yüzü olan şu gerçeklik oldu:
        a- Büyük sansürle gelen gelişimin;
        b- İlk halka ile son halka'nın aynı temellerden yükseldikleri halde, tanınmaz hale gelip, düşünen başları bile kurban edecek konfüzyonizme boğulmuş oluşu.
        Burada son halka'dan asılacağız, çünkü prose o son halkada hem kördüğüm edilirken hem de yazılı aydınlatımlara belgelere ulaşmıştır. Mesela sadece Hatemel Enbiya: "Son peygamber" sözü bile kutsallaştırma prosesinin var olduğunu ve son'una gelindiğini; bundan sonra Allahın ve peygamberinin işlerini insanlara devrettiğini; insan düşüncesinde ve toplumunda yeni dönüşümler yaşanarak gerçekliğe ulaşıldığının Allah ve Peygamber kelamıyla açıklanışıdır. Bu denli gerçekçi ve öngörülüdür.

        Önce insan toplumu vardır. Allah insan toplumundan çıktı. Sonra insan, Allah'tan yaratıldı gibi oldu. Allah'ı insan yarattığı halde, insanı yaratanın Allah olduğu sanıldı. Neden?
        Bu sanmanın altında bir gerçeklik: doğa ve insan determinizminin payını aramamalı mı? "Herşeyi insan yarattı" dersek insanı ne veya kim yarattı diye sormamız gerekmiyor mu? İlk totem tanrı bu denli önemlidir. Doğaya uzanır. "İnsanı insan yarattı" sözünde de bir gerçeklik payı var elbette. Ama yine de bu bir kısır döngü olmaz mı? "Doğal eleşim" yasası bu denli önemlidir.
        Genel maddeciler için Allah'ı insanın yarattığı su götürmez bir gerçekliktir. Ama "İnsan nasıl oldu da Allah'ı yarattı?" sorusuna yeterli cevap arandığı hele hele bulunduğu söylenemez, ikincisi: Allah'ı insan yarattıysa (burada rol oynayan sosyal ve zihinsel - psikolojik mekanizmaların ne olduğu bir yana) "İnsanı kimin ya da neyin yarattığı" sorusuna yeterli cevap arandığı, hele hele bulunduğu söylenebilir mi? Buna da göğsümüzü gere gere evet diyemeyiz.
        "İşte şu kadar zamandır Darvinizm, şu kadar zamandır Marksizm maddecilik alanında çarpışıyor yetmez mi? denecek elbette... Ancak ne Darvinizm Marksizmle ve Marksizm Darvinizm ile sentez olmayı bıraktık, sentez olma savaşını dürüstçe yalın kılınç başlatmış sayılmazlar. Bu da hoş görülebilir ise de, bunsuz yani sentez olmaksızın yukarıda andığımız soruların cevaplarını doyurucu ölçülerde arayıp bulamayız. Belki buna vakit var, diyebiliriz. Ama ne Darvinizm ne de Marksizm kendi içlerinde kendi mantık buluş teori silsilelerini (daima yükselerek ilerleyen ve bir tek senteze ulaşan gelişimlerini) tamamlamış sayılmazlar. Elbette bu alanda da savaşlar veriliyor. Darvinizm somut bitki-hayvan genelliğinden somut hücre mikro biyolojisine girdi.
       Marksizm, kendince her yandan her şeyle meşgul pozlarını verse de, bilebildiğimiz kadarıyla bu savaşta Darvinizm'den çok daha geri kaldı. Marks'ın ve Engels'in mantık buluş teori silsilesi bile kavranıp ilerletilemedi. Teorik tapınç hecmeleri (krizcil atakları) içinde teoriye dokunulmaz kutsal tabu kalındı. Biz yıllar yılı bu boşluğu doldurma savaşı içinde olduk. Konu, çok genlikli hatta denebilir ki nükleer verimlilikte oldu. Çünkü maddenin parçalanabilir en küçük parçası Atom'un parçalanış kanunları gibi, canlının en küçük parçası Hücre çekirdeğinin gidiş kanunları gibi, toplumun en küçük parçası Komün'ün parçalanış kanunlari üzerinde duruluyordu. Barbar (Komün) insanın işlenmemiş ilk temel cevher filiziydi. O ilk cevher filizinin medeniyetlere çözülüş kanunları veya barbarlarla medenilerin kıyasıya döğüş diyalektiği hemen bütün tarihin gidişini yakalamamıza yardım ediyordu. İnsanlık tarihi, toplum biçimlerinin gelişim tarihidir. Ve bu gidiş ister istemez, tıpkı fizik ve biyoloji kanunları benzeri kanunlara uyar. Bunda şaşılacak bir yan arayışımız, olabildiğine esnek olan sosyal olayların içinde kanunların seçilemez oluşundan ve onları yaşamaktan seçmeye vakit ayırma gücünü bulamayışımızdandır. Hatta o gücü bulanların bile bu yolda sık sık yenik düşmelerinden; yolun sarp oluşundandır.
        Ancak bu yol sanılan ve umulandan çok daha verimlidir. Sadece toplum biçimlerinin gelişim kanunlarını vemez; din gibi kültürel hukuksal sanatsal edebi zihinsel prosellerin peçelerini de kaldırıp gerçek yüzlerini eleştirerek bu gelişim kanunları uyarınca gereken atılımlara yol gösterici olabilir yenilerini temellendirebiliriz.
        Birincil olan devrimci stratejik görevlerin yanıbaşında ikincil kalan kültürel-eğitimsel o kadar kapsamlı ve çok işimiz var ki; bunlar zamanla birincil görevler haline gelecektir şüphesiz. Belki de bazıları çoktan içiçe geçmiş bulunuyor. Ama biz, onları ayıklama işine bile girişemiyoruz. Ancak "Tarih Tezi"mizle ilgili ve stratejik aşamamızın öz ve yedek güçlerini dolayısızca etkileyen konulardan başlıcaları olanlara eğilmeden edemiyoruz.
        Din gibi kültürel duran ama çok derin kökleri olan ve bilinç süreçlerimizi zincirleyen, o ölçülerde de kişilik hezeyanlarına yol açan olayların maddesini ele almaktan geri duramadık.
        Bu konu bir yazımızda kılıçlaştırılmışken şehit edildi... Bir kere daha anladık ki Türkiye gibi doğulu geri bıraktırılmış ülkelerde din; sosyal kültürel ve psikolojik olarak sağlı sollu pek çok kafanın koparılmasına yol açabilecek, iliklere sinmiş bir konudur.
        Şehit olmuş bir yazı yeniden diritilebilir mi? Bu imkansızdır. Çünkü "Hayat" gibi bir kelimede dillenmiş bulunan tarihsel determinizm hiç durmazken zihinsel devinimlerimiz de yerinde sayamaz. İster istemez aynı yazıyı yeniden yazmak, deyim yerindeyse yenibaştan diriltmek olanaksız kalır. Bakış açılarımız hatta literatürümüz bile başkalaşarak konuyu hayatın akışına paralelleştirir. Veya hayat bakış açılarımızı en küçük deyimlendirişlerimizi bile etkileyerek, konuyu yepyeni boyutlara taşır.

        Din konusu birçok kitabımıza taşmış sonsuz denebilecek dal budaklarla doludur. Burada Kur'an ve Muhammed bir de ilgisi olduğu kadarıyla, bunların. İlk kökleri olması itibariyle "Hz. İbrahim geleneği" ile sınırlı kalmaya çalışacağız. Dolayısıyla insan Allah'ı nasıl yarattı? veya insan insanı nasıl yarattı? veya insan'ı yaratan nedir? gibi sorulara somut İbrahim-Muhammed-Kur'an prosesi içinde cevaplar arayacağız. Ki bu konudaki başka çalışmalarımıza ve olabilecek çalışmalara olabildiğince somut ve sağlam bir basamak oluşturabilelim.
        Çünkü kılına dokunulmamış; değiştirilmeden günümüze dek gelmiş yazılı en son en.gelişkin kutsal kitap Kur'andır.
        Hadisler-Sünnetler-İncil-Tevrat ve arkeolojik kazılar yorumları medeniyetler ilk Irak medeniyeti (Sümer) tabletler, mitolojiler bu son belge ile karşılaştırılarak yorumlanabilirse; Allah'ın ilk köklerine inmek ve bilinçlere çıkarmak daha aktüalize edilebilir ve kolaylaştırabilir.
        İnsan'ın aklı-zekası, önce aşırıca somut keskin olaylarla doldu. Ve somut yalan bilmez düşündü ve davrandı. Bu düşünce ve davranışının potası yine yalan bilmez kollektif insan aksiyonu : komün idi. Doğadan çıkagelmiş doğanın doğal bir eki olarak doğan gelişen komün, keskin somut seleksiyon olaylarının ürünü oldu. Olaylar birikip teknik geliştikçe vahşet çağları aşılıp barbarlığa geçildikçe somut gündelik bellekli düşünceden soyut sentetik bellekli düşünceye geçildi. Soyut sentetik bellekli düşünce biriktikçe yeni teknik keşifler yapıldı. Teknik ilerledikçe somut olaylar aşırı birikerek soyut fikir sentezleri hızlandı. İnsanoğlunun ilk tanrıları veya dinleri de düşünce ve davranışları gibi yalın keskin somutlukta, yaşamlarının bir yansıması oldu. Tanrısı da cenneti de cehennemi de yanıbaşında hatta içinde aralarındaydı. Sınıflı toplum: Medeniyetlerle birlikte bu somut din sistemleri de soyutlaştı-yalanlaştı. Gökselleşti. İlk köklerinden kopuk seçilemez hale geldi. Bu o kadar soyutlaştı ki, insan biriken bilgileri bilimleri ışığında o'nu yeniden somutlaştırmak ve bilinçlere çıkarmak aşamasına girmek zorunda kaldı.
        Çok genel bir paradoks yaparsak, ilkel somut yaşamın ve düşüncenin diyalektiği soyut düşünme ve davranma; soyut düşünme davranmanın göksel aşırılaşmasının diyâlektiği: somut bilimsel yercil düşünce ve davranma veya toplumun (kültürlerin de) gidiş kanunları oldu, diyebiliriz.
        İnsanın tezatları kuran zekası ve sentezleri çıkaran aklı (inanılmaz-şaşırtıcı merakı) soyutluğa sonuna dek dayanamıyor. En yüreksizlerimizi bile bazen olmadık meraklar öldürebiliyor; öldürmese süründürebiliyor. İnsan bu meraklarını giderecek; karanlıkları aydınlığa boğmadan rahat edemeyecek; ayaklarını yere basan somutluk içinde huzur bulacak, çünkü insanın ruhu ve bedeni o somutluk ve yalınlık içinde hayat buldu.
        O gerçeği bulmadan ve o gerçeklik içinde yaşamadan ona rahat yok. Eşyanın tabiatı gereği bu. Niye alınıp darılalım ki? Bu yolda insan gibi savaşalım yeter. Hayvan gibi didişmenin getirdiği şehit ve gazilerden ders alamamak bönlüğünü bile, devrimcilik- kemalizm ve şeriatçılık öğüncü gibi göstermek, sosyal hayvanlığımıza deva olamaz. Ve halkımıza reva görülemez....

        İnsan sosyal veya toplumsal bir yaratık ise, insanın "içgüdüsü" hayvanlarda bulunanlar gibi organcıl determinizmlerden ibaret zincirlemeler değillerdir. İnsanın içgüdüsü öyleyse toplumsal gidiş kanunlarından başka bir şey değildir. Her kişinin aklı, kendisinden çok önceden işleyen evrimsel kanunlarıyla geriler veya ilerleyebilir.
        İnsanlar kendi tarihini yaparken, geçmişin mirasıyla yaparlar. Ölü kuşakların gelenekleri yeni kuşakların beyinleri üzerine birer kabus gibi çöker.
        Hz. Muhammed de, İbrahim geleneğiyle büyüdü. Ama aklını sadece o gelenekle törpülemedi. Yaşadığı olayları yorumlayıp yönetmekten geri durmadı. Gelenek aklıyla realiteyi veya aklıyla yorumladıklarını ayırıp rasyonalizme geçemedi. O'nu ibn Haldun 700 yıl sonra takdire şayan bir laisizmle başardı. Muhammed, laisizmini din geleneği içinde bilmeden saklayıp geliştiren müslüman cumhuriyetçiler gibi davrandı: İbrahimin tek tanrıcılığını, bedevinin çok tanrıcılığına üstün ve akılcı tuttu. Bununla da kalmadı, işlediği tarihsel devrim görevlerinde ve olaylarında ulaştığı her akılcıl sentezi ayetleştirip tek tanrı geleneğini geliştirdi...
        Muhammed nakli geleneksel bilimi baştacı edip akli bilimleri geleneğinin emrine sokarak bilinçalaltına bastırdı .Tanrısallaşma prosesi böyle icabettiriyordu.
        Ancak bu tek yanda ambale olursak yine gerçeği kaçırmış oluruz. Muhammed aklı, geleneğin emrine bağlarken, aklın üzerinde din kabuğunu bilinç yerine koyarak akıl gelişimini bir ölçüde zincire vurmuş oluyordu. Ama din geleneğini de akılla yoğurup evrimsel determinizme, tarihin gidiş kanunlarına bilmeden yaklaştırıyordu.
        Bu durumda İbni Haldun, Muhammed'den 700 yıl sonra, iliklerine dek müslüman olduğu halde, aklı ve tarihsel gidiş kanunlarını, nakli bilimlerden (geleneksel teoloji bilimlerinden- Fıkıh-hadis-tefsir vb.'den) kurtarmaya, laik olmaya çalışarak Tarih Bilimi'ni kurmaya kalkışır.
        Biz tarihsel maddeciler 600 yıl sonra, İbn-i Haldun'u bir adım öteye götüremez miyiz?
        Bunun için iki işi bir arada denemeliyiz:
        1- Nakli-geleneksel İbrahim Allahçılığının kabuğu altında gelişen Muhammed'in Kur'an'ın şuur altında işleyen asıl tarihin madde ve ruhunu bilinçlere çıkarmalıyız.
        2- Böylece modern insanın, bugünkü bizlerin, bilinç altına bastırılmış din duygularının asıl evrimsel kanunlara uzanan köklerini bilinçlere çıkarıp teolojik zincirlerimizden kurtulmayı denemiş oluruz.

        İslamın ilk filizlenmiş yıllarında, nakli din kabuğu bilinç yerine geçerken, tarihin gidiş kanunlarını sezerek akılla yorumlayan Muhammed'in aklıyla birlikte tarihin kanunlarını da şuur altına bastırmış oluyordu. Dinin şuuraltında yatan şey böylece evrimin kanunları dinin asıl maddeleri ve ruhu denen şey oluyordu. Bunu ortaya çıkarmayı denemek geçmiş dinler için de aynı şeyi yapabilme gücünü kazanmak olabilir. Bu yüzden Muhammed'in geleneksel tek tanrı fikrini, bilmeden sezilerde tarihsel determinizme yaklaştırma akılcılığını bizzat kitaplaştırması ve kılına dahi dokunulmadan, (tahrif edilmeksizin) geleceğe iletilmesini kurallaştırması bu iş için bulunmaz değerde bir kaynaktır.
        Hz. Muhammed ve Kur'an'ın en göksel buyrukları en yercil tarihin madde ve ruhundan uzak düşürseler bile, Tarihi yapan insanlardır. Evrim dışında hiçbir şey olup bitmediğine göre, söylenen yazılan samedani şeylerle gerçekler arasındaki bağı kurmak nasıl olabilir? Tarihin gidiş kanunlarını yaşanan çağa uygulamak suretiyle.
        Nasıl nakli bilimler akli bilimleri şuuraltına itmişlerse öylece modern çağda da akli bilimler veya daha doğrusu bilimsel birikiş, din bilimlerini (teolojiyi) şuuraltına bastırmıştır.
        Dinin altında işleyen evrimsel kanunları ortaya koyabilirsek, modern insanın da dinsel şuuraltını bilince çıkarmaya yardım etmiş oluruz. Bunu vahşi çağlara (mitolojilere) dek götürürsek aklı zincire vuran sayısız din ve kültür kalıntılarından arınmış ve tarihin kanunlarına uyumu getiştirmiş oluruz.
        Hemen herkesin anlayıp kabul edeceği gibi her önder veya peygamber kendi çağının en otantik yaratığıdır ve ibret alınacak bir örneğidir.
        Aydınlarımız bunu pekala bilirler, ama iş kendilerine gelince, aydını ve fikir adamlarını tanrılaştırmaya bayılırlar. Ki kendilerine de bundan pay çıksın. Hz. Muhammed'i abartmaya gerek yok olduğu gibi ele alınsın! Hayır ağıza bile alınmaz. Bunda bir altbilince bastırma yok mu?
        Şu kadarını işaret etmekle işe başlayabiliriz.
        1-Hz. Muhammed'in pek severek söylediği sözü şuydu;
                "Ma ene, illa beşerün misliküm"
                "Ben sizler gibi insan kişiden başka bir şey değilim".
        2- Muhammed yine üzerine basarak peygamberlerin sonuncusu olduğunu bildirmiştir:
                "Hatem'el enbiya"
        Bütün nakli allahçı gelenekler-mistisizmler bir yana, bu iki sözde; Muhammed'i peygamber yapan şeyin kendi çağından tarihten başka bir şey olmadığını sezen dahiyane akılcılık determinizmcilik yatar.
        Din (Bilinç) kabuğa, bu aklı-determinist sezileri Allah'a bağlasa da; alttan alta alt bilinç derinliklerinde olayların gidişini sezerek olaylara uyma eğilimi yer alır.
        Bu şuna benzer: Bilim adamıyla sanatçı, sanatçıyla bilimadamı birbirlerinden pek hoşlanmazlar. Sanatçı bilinçaltı demektir genellikle; bilimadamı ise bilinç demektir. Bilinç, bilinç altından, bilinçaltıda bilinçten pek hoşlanmazlar. Çünkü ikisi de birbirlerine zıt düşman kardeştirler. Bilinç bilinçaltını bilince çıkardıkça o'nun işini bitirir,ama bilinçaltı az yaman değildir; alttan alta bilincin kuyusunu kazmak için pusularda kriz bekler. Bilinç, bilimsel bütünlüğü kesin biçimlerde kurdukça bilinçaltı pes ederek uysallaşır. Ki ancak o zaman o bilim adamıyla sanatçı ve sanat arasında bir anlaşma sağlanabilir. Sanatçı da bu tür bilince yaklaştıkça sentez olma yolu açılır. Bilim ile sanat iki yüzlülüğü aşıp barışır.
        İşte bu aşamaya kadar, bilinç, bastırmış olduğu sanatçı bilinçaltını biliminde bilmeden yansıtırken; sanatçı da yine bilmeden bilinçaltında bilimi yansıtır.
        Çünkü bilincin bilinçaltı olmaksızın; bilinçaltının da bilinç olmaksızın yaşayamayacağı gibi; bilim sanatsız, sanat da bilimsiz olmaz. Ama ne çare ki iktidar savaşı bilinç lehine gelişmeden bu savaş durmaz.
        Antik çağda iktidar dinde idi, bilinç yerine geçerek bilimi bilinç altına bastırdı. Modern çağda iktidar bilime geçti dini bilinçaltına bastırdı. Bunu ancak, tarihi işleten kanunlar bilindikçe kesin egemen bir çözüme kavuşturabiliriz; denenmesi gereken budur.
        Muhammed kendine peygamberliği yakıştırsa da giderek kendisini peygamber yapan şeyin tarihi olaylar olduğunu kuvvetle sezdi. O da herkes gibi turhallı bir hallı insandı. Ve medeniyet her yanı kapladıkça kendisi gibi ülkücü kişiliklerin kalmayacağını ve çıkamayacağını da sezdi. Dini peygamberliklerin de sonu gelmişti...
        Bu determinist seziler alt bilincinde işliyordu. Tıpkı sanatçıdaki gibi!..